Kewajipan Syarak bagi Setiap Mukallaf

Seorang mukallaf ialah individu yang baligh (dewasa), berakal dan telah menerima dakwah (seruan Islam).

Hukum syarak menuntut setiap mukallaf dengan tuntutan yang wajib untuk mengenal Allah Taala melalui ma'rifat (pengenalan) terhadap sifat-sifat-Nya.

Namun, maksud mengenal sifat-sifat Allah bukanlah untuk memahami hakikat (hakekat sebenar) sifat-sifat tersebut kerana itu mustahil. Sebaliknya, ia adalah untuk mengetahui sebahagian hukum-hukum yang berkaitan dengannya, seperti yang akan dijelaskan nanti.

Perkataan syarak secara bahasa bermaksud jalan. Manakala dari segi istilah, ia merujuk kepada segala yang dibawa oleh Nabi ﷺ dari sisi Allah yang merangkumi usul (pokok) dan furu' (cabang), iaitu akidah dan fiqh.

Dalil kewajipan ini dari al-Quran adalah firman Allah Taala: ﴿فَاعْلَمْ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ﴾ [Muhammad: 19] — "Maka ketahuilah bahawa sesungguhnya tiada tuhan (yang berhak disembah) melainkan Allah."

Dan dari Sunnah, sabda Nabi ﷺ: "Aku diperintahkan untuk memerangi manusia sehingga mereka bersaksi bahawa tiada tuhan (yang berhak disembah) melainkan Allah."

Nota (1): Sesiapa yang meninggal dunia sebelum baligh adalah selamat (najin) walaupun dia anak orang kafir, dan tidak akan diazab atas kekufuran atau yang lain.

Ketahuilah bahawa mukallaf ialah orang yang baligh, berakal, sempurna deria — walaupun hanya pendengaran atau penglihatan sahaja — dan telah menerima dakwah. Maka terkeluar daripada taklif: kanak-kanak walaupun mumayyiz, orang gila, orang yang kehilangan deria, dan orang yang belum menerima dakwah — setiap seorang daripada mereka tidak termasuk mukallaf. Tuntutan ibadah daripada kanak-kanak mumayyiz seperti solat dan puasa bukanlah kerana dia ditaklif dengannya, tetapi untuk menggalakkannya supaya terbiasa dengannya lalu tidak meninggalkannya, insya-Allah Taala.

Nota (2): Hakikat ma'rifat (pengenalan) ialah jazm (keyakinan yang pasti) yang mutabiq (sesuai dengan hakikat) berdasarkan dalil. Jazm bermaksud qat' (kepastian) dan tiada keraguan. Maka sesiapa yang imannya berdasarkan zan (sangkaan), syak (keraguan), atau wahm (khayalan), maka imannya batil. Mutabiq bermaksud muwafiq (bersesuaian). Maka sesiapa yang jazm-nya mukhalif (bertentangan dengan hakikat), dia adalah kafir. Yang dimaksudkan dengan dalil ialah dalil tafsili (terperinci) bagi para ulama, atau dalil ijmali (secara umum) bagi selain mereka, seperti keyakinan kita bahawa Allah itu wujud, dan dalil kewujudan-Nya ialah alam (alam semesta) ini kerana ia mesti ada fa'il (yang menjadikannya). Adapun jazm mutabiq jika tidak disertai dalil, tidak tafsili dan tidak ijmali, seperti seseorang yang yakin bahawa Allah Taala itu wujud, dan apabila ditanya tentang dalilnya dia berkata: "Saya tidak tahu, saya dengar ayah saya berkata demikian lalu saya ikut," maka ini bukan ma'rifat pada sisinya, tetapi taqlid (taklid). Taqlid ialah mengambil pendapat tanpa mengetahui dalilnya, dan ia tidak mencukupi dalam tauhid.

Nota (3): Yang wajib bagi orang awam dan orang khusus ialah dalil ijmali, iaitu yang tidak mampu untuk memperincikannya (taqrir) dan menyelesaikan syubhat (kesamaran/syubhah) yang timbul daripadanya, sama ada kedua-duanya atau salah satunya. Adapun dalil tafsili ialah yang mampu diperincikan dan diselesaikan syubhat-syubhatnya. Maka pemilik dalil ijmali ialah orang yang membayangkan akidah dalam fikirannya walaupun tidak menghafal lafaznya, sehingga jika ditanya tentang maknanya dia tidak ragu-ragu. Dalilnya pada setiap perkara ialah kewujudan alam tanpa perincian dalam cara berdalil, atau dengan perincian tetapi tidak mampu menolak syubhat. Jika mampu memperincikan dan menolak syubhat, maka dia termasuk dalam ahli tafsili.

Nota (4): Hadis ini diriwayatkan oleh Imam Bukhari dalam Sahihnya daripada Abu Hurairah radhiyallahu 'anhu, katanya: "Apabila Rasulullah ﷺ wafat, dan Abu Bakar radhiyallahu 'anhu (menjadi khalifah), dan sebahagian orang Arab kembali kafir (murtad), maka Umar radhiyallahu 'anhu berkata: [sambungan hadis terpotong]